„Wy zioła, które istniejecie od tak dawna, które byłyście, zanim narodzili się bogowie!
Pragnę zrozumieć siedemset waszych sekretów! …Przyjdźcie wy mądre rośliny, i uleczcie dla mnie tego chorego!”
Rygweda (2000 r. p.n.e.)
Aromaterapia, podobnie jak fitoterapia, czyli zielarstwo, opiera się na leczniczych właściwościach świata roślin, ale zamiast stosowania całych roślin lub ich części, posługuje się uzyskanymi z nich olejkami eterycznymi.
Korzenie tej holistycznej metody terapeutycznej sięgają zamierzchłych czasów antyku.
Wiedza o olejkach eterycznych była rozwinięta w starożytnym Egipcie, który uważa się za kolebkę znanej nam aromaterapii. Codzienne obcowanie z olejkami eterycznymi bliskie było starożytnym Grekom i Rzymianom a także rozpowszechnione było w Indiach i Chinach, gdzie ziołolecznictwo było i jest częścią religijnego i filozoficznego spojrzenia na człowieka.
Począwszy od starożytnych czasów aż do XVII wieku aromaterapia była naturalnym dodatkiem do codziennego życia człowieka. Towarzyszyła jemu w momencie jego narodzin, dla podtrzymania zdrowia ducha i ciała, dla zatrzymania młodości i urody, dla wzmocnienia uczuć a także przy obrzędach i ceremoniach. Wiek XVII rozpoczął erę rozwoju chemii i poszukiwania pojedynczych wyizolowanych substancji.
W miejsce pięknych i szlachetnych zapachów olejków eterycznych zaczęły pojawiać się syntetyczne, monotonne zapachy. Celem produkcji syntetycznych zapachów jest ich niska cena, nie obciążająca nadmiernie kieszeni klienta. Ale też każdy cel ma swoją cenę. Dłuższe stosowanie syntetycznych środków zapachowych ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka, powodując nietolerancję, rozwój alergii, bóle głowy.
Na szczęście lata mijały, zmieniała się moda, w cień bezpowrotnie odeszło wiele „genialnych” pomysłów, zaś olejki eteryczne dumnie przetrwały, pozostając niedościgłym wzorem syntezy chemicznej.
Dzięki swojemu miękkiemu wpływowi na organizm człowieka zaczęły interesować psychologów i dermatologów i dokładnie w tych dziedzinach nastąpiło odrodzenie aromaterapii. W latach trzydziestych XX wieku postępowe kliniki Europy, zaczęły stosować olejki eteryczne dla wzmocnienia chorych po urazach i operacjach.
W 1928 roku, francuski chemik Rene Gattefosse po raz pierwszy użył terminu Aromaterapia. Badania nad skutecznością olejków eterycznych, rozpoczął w wyniku wypadku jakiemu uległ w trakcie pracy w laboratorium. Poważnie oparzył sobie rękę, po czym zanurzył ją odruchowo w cieczy znajdującej się obok, a która okazała się być olejkiem lawendowym.
Proces gojenia się oparzenia nastąpił niewiarygodnie szybko, nie pozostawiając blizn. To wydarzenie uzmysłowiło Gattefosse, jak duża siła lecznicza tkwi w olejkach eterycznych.
Następną znaną postacią w świecie aromaterapii był francuski lekarz Jean Valnet, który zainteresował się gojącymi i antyseptycznymi właściwościami olejków eterycznych. To właściwie jego wiedza i praktyka zdobyta w czasie II wojny światowej, opisana w książce „Aromaterapia”, będąca klasycznym podręcznikiem aromaterapeutów – praktyków, doprowadziła do oficjalnego uznania we Francji, aromaterapii jako metody terapeutycznej. W książce tej opisuje uwieńczone powodzeniem leczenie psychiatryczne chorych pacjentów, którzy cierpieli na schorzenia somatyczne w wyniku przyjmowania leków antydepresyjnych. Leczenie wspomagane było ziołami oraz specjalną dietą. Przez wiele lat dr Valnet był przewodniczącym Francuskiego Towarzystwa Fitoterapii i Aromaterapii, zmarł w 1997 r.
Również w czasie II wojny światowej aromaterapią zainteresowała się francuska biochemiczka Marguerite Maury, właśnie to ona rozwinęła aromaterapię holistyczną, łącząc tą metodę z innymi środkami medycyny naturalnej. Wprowadziła masaż aromaterapeutyczny a także zastosowanie olejków w kosmetyce. To właśnie ona wypowiedziała następującą sentencję:
„Tym co rozumiemy pod pojęciem esencji, w czystym i pełnym tego słowa znaczeniu używanym przez średniowiecznych alchemików jest rzeczywistą energia, duszą rośliny”. To właśnie ona preferowała rozcieńczanie olejków w olejach bazowych i wmasowywanie ich w skórę. Włączyła do masażu techniki tradycyjnej medycyny tybetańskiej oraz dobierając olejki kierowała się indywidualnymi cechami pacjenta. Nazwała aromaterapię kluczem do prawdziwego uzdrawiania.
Odkąd wzrosła świadomość o możliwościach zastosowania olejków eterycznych, w celu równoważenia procesów zachodzących w organizmie człowieka, rozpoczął się rozwój praktyki aromaterapeutycznej, głównie wykonywanej przez personel medyczny. Ta szczególna dziedzina ziołolecznictwa, to jedna z ciekawszych metod podtrzymania zdrowia, pozwalająca zachować równowagę fizyczną i psychiczną. Harmonizujący wpływ olejków eterycznych wspomaga powrót organizmu ze stanu chorobowego do stanu równowagi, będącej oznaką zdrowia i dobrego samopoczucia. Nie bez przyczyny aromaterapię nazywa się sztuką uzdrawiania, wymaga ona od terapeuty wnikliwego i całościowego wglądu w problem, z jakim zgłasza się pacjent, a także biegłej znajomości olejków eterycznych. Wiele czynników wpływa na powodzenie terapii, na przykład niektórzy terapeuci kierują się zasadą jin i jang, która ułatwia diagnozowanie i równoważy dwie przeciwstawne sobie siły będące w stanie dynamicznej równowagi. Aromaterapia jest też częścią hinduskiej Ajurwedy, wiedzy o życiu, najstarszego systemu uzdrawiania.
Ogólnie mówiąc wszystkie olejki mają działanie, w pewnym stopniu, bakteriobójcze. Wiele z nich stymuluje odnowę i wzrost nowych zdrowych komórek skóry. Olejki łagodzą stresy, pobudzają osłabione krążenie krwi, działają przeciwbólowo, koją nerwy. Wpływają na procesy myślowe, pobudzając i rozświetlając umysł a także poprawiają procesy zapamiętywania. Właściwości regenerujące jakie posiadają świadczą o ich wpływie na układ immunologiczny. Pożyteczną i nieocenioną rolę pełnią w hamowaniu rozprzestrzeniania się infekcji wirusowych. W czasie wykonywania masaży aromaterapeutycznych, daje się zauważyć wiele „efektów ubocznych” takich jak poprawa snu, znikają napięciowe bóle głowy, wraca optymizm i chęć życia. Tak więc warto sięgnąć po olejki eteryczne, od wieków znane remedium będące dzisiaj modne i nadal bezpieczne i skuteczne. Przy tym należy jednak mieć na uwadze, że to co jest szczególnie aktywne powinno być stosowane zgodnie z zaleceniem zawartym na ulotce produktu.
mgr farm. Hanna Łopuchow
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny. Nie są to porady medyczne. W razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
